TİMUÇİN BİNDER'İN NOTLARI

"Tarih kitaplarımızda hep Türkler'in Anadolu ve Rumeli'nin yerli halklarına hoşgörülü davrandıklarından, inançlarına karışmadıklarından falan bahsedilir. Bu ne kadar doğru? Öyleyse Anadolu nüfusunun çoğunluğu ve Rumeli nüfusunun önemli bir kısmı nasıl oldu da Müslüman oldu? Yoksa sebep daha çok ekonomik olabilir mi (örn, cizye)? Sizce ne tür koşullar bu derece büyük bir etki yapmış olabilir?" (Onur) Bu sorunun cevabı da, geçmişle ilgili birçok soruda olduğu gibi, kolay değil. Bir şekilde din değiştirenlerin geride bıraktıkları kaynaklardan yararlanmamız gerekiyor ama bunların da (eğer bulabilirsek) gerçekleri çarpıtmamış olması pek mümkün gözükmüyor. İslam’ın dinde zorlama olmayacağına, olmaması gerektiğine dair bir hükmü var. Baskı durumunda din değiştirme samimi bulunmayacağı ve hatta kabul edilmeyeceğinden, yazılı kaynaklarda ekonomik nedenlerle din değiştirme itiraflarının kaşımıza çıkmasını beklememeliyiz. Ama geçerli ekonomik argümanlar bulmadan, Müslüm...

Etyen Mahçupyan'ın yazısı için: http://taraf.com.tr/makale/4304.htm Çok fena bir devlet-toplum ayrımı var. Örneğin Etyen Mahçupanyan’ın yukarıda bağlantısı verilmiş yazısında ırkçılık daha çok devletin ürünü olarak nitelendirilirken, toplum ve özellikle de toplumun muhafazakâr kesimi ırkçılığı onaylamasa da, diğer yandan ses de çıkartmayan kesim olarak tanımlanıyor. Aslında genel hatlarıyla yazının söylemeye çalıştığına katılıyorum ama diğer yandan kulaklarımı tırmalayan bazı kısımları da yok değil. Her şeyden önce Osmanlı’da özel bir hoşgörü çabası olduğunu sanmıyorum. Adil olmaya çalışmışlar ve bunu da İslam dininin şartları ve biraz da devletçi sağduyu çerçevesinde gerçekleştirmişler. Bugünün modern hoşgörü anlayışıyla pek ilgisi yok. Eğer Osmanlı Hindu topraklarını işgal etseydi, ne kadar hoşgörülü olacaktı, bunu bilmiyoruz. Nitekim Müslümanların din değiştirmesinin yasaklanmış olması ve daha birçok başka uygulama da bizim anladığımız anlamda bir hoşgörünün söz konusu ol...